Κώστας Πουπάκης

Πέμπτη 23 Νοεμβρίου 2017 -

Επιτακτική ανάγκη η «επανεκκίνηση» του κοινωνικού κράτους

E-mail Εκτύπωση

 

 

epanekkinisi


Άρθρο στο www.parapolitika.gr

 

 

Οι δυσμενείς επιπτώσεις της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ στην κοινωνία, την πραγματική οικονομία και την αγορά εργασίας είναι σήμερα περισσότερο ορατές και επώδυνες από ποτέ.

Η δογματική εμμονή -επί μια διετία- στο «φάρμακο» της ακραίας λιτότητας χωρίς αναπτυξιακά ή κοινωνικά ισοδύναμα και οι έντονες «παρενέργειές» του συνθέτουν τους όρους για μια ανθρωπιστική πλέον κρίση. Η δημοσιονομική εξυγίανση ταυτίστηκε εγκληματικά με την ραγδαία υποβάθμιση του επιπέδου διαβίωσης των Ελλήνων πολιτών και οι υποτιθέμενες διαρθρωτικές αλλαγές έγιναν συνώνυμες με την «υφαρπαγή» κάθε αξιοπρέπειας από τους «μη έχοντες», όταν το «άκαρπο κυνήγι» μιας δήθεν ανταγωνιστικότητας θεμελιώνει την κοινωνική αδικία, την αναλγησία και την εργασιακή ανασφάλεια στη σφαίρα της απασχόλησης.

Η «καταστροφική συνταγή» με συνεχείς και οριζόντιες περικοπές, «κοντόφθαλμα» και εισπρακτικά μέτρα πρωτοφανούς σκληρότητας για χαμηλόμισθους, συνταξιούχους, ευπαθείς κοινωνικές ομάδες (π.χ. πολύτεκνους) και ΑμεΑ διαμόρφωσε συνθήκες αποσύνθεσης του κοινωνικού ιστού, διάλυσης της μεσαίας τάξης και οριστικής σύνθλιψης των χαμηλών εισοδημάτων.

Το κράτος πρόνοιας αποδομείται με την έλλειψη χρηματοδότησης για τη στήριξη ακόμη και των πιο αναγκαίων και ζωτικής σημασίας κοινωνικών δομών ενώ ο ρόλος και η επάρκεια του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης υπονομεύεται από κύριες και επικουρικές συντάξεις που θυμίζουν «φιλοδωρήματα ανέχειας».

Ταυτόχρονα, η «προσδοκία» της απερχόμενης κυβέρνησης για μετατροπή της Ελλάδος σε χώρα φθηνού εργασιακού κόστους με τη «βαλκανοποίηση» της αγοράς εργασίας προκάλεσε «ντόμινο» εξελίξεων. Οι συλλογικές συμβάσεις απενεργοποιήθηκαν είτε άμεσα είτε έμμεσα, η εκ περιτροπής εργασία και η μερική απασχόληση υποκατέστησαν το «πενθήμερο-οκτάωρο» και οι «μισθοί πείνας» των 300 και 400€ επεκτείνονται με αποτέλεσμα την αναπαραγωγή «φτωχών εργαζομένων». Αυτή η κατάσταση σε όλο το φάσμα του Ιδιωτικού Τομέα σε συνδυασμό με την απαράδεκτη εφαρμογή της εφεδρείας και τις άκριτες μειώσεις στο Δημόσιο και τις πρώην ΔΕΚΟ, τις φοροεπιδρομές, τους κεφαλικούς φόρους και τα μόνιμα «χαράτσια» σε δημόσια αγαθά ανατρέπουν διαρκώς τον οικογενειακό προϋπολογισμό των ελληνικών νοικοκυριών, που στερούνται πλέον την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης.

Η ακολουθούμενη πολιτική όχι μόνο δεν έβγαλε τη χώρα από το «τούνελ» της μακροοικονομικής ανισορροπίας αλλά εγκαινίασε ένα νέο φαύλο κύκλο βαθιάς ύφεσης με τη συρρίκνωση της παραγωγικής δραστηριότητας, την κατάρρευση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και τον μαρασμό του λιανικού εμπορίου. Τα «λουκέτα» και οι απολύσεις έγιναν καθημερινότητα σε μια στεγνή από ρευστότητα αγορά και η πραγματική ανεργία έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο αγγίζοντας το 1εκατ.. Η νέα γενιά αδυνατεί να βρει μια δουλειά και αναγκάζεται στη μετανάστευση, την ώρα που το 53.2% των ανέργων είναι μακροχρόνιοι δηλαδή δεν λαμβάνουν ούτε το πενιχρό επίδομα ανεργίας, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο αφενός της μαζικής εμφάνισης φαινομένων νεοπτωχισμού και αφετέρου της κοινωνικής έκρηξης. Τα 2 εκ. συμπολιτών που ζουν σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας, τα συσσίτια που στήνονται σχεδόν σε κάθε δήμο και ο πολλαπλασιασμός των αστέγων μαρτυρούν το κοινωνικό κραχ που βιώνουμε και αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη ότι το «έλλειμμα» της κυβερνητικής πολιτικής μετεξελίχθηκε σε «πλεόνασμα» δυστυχίας και υλικής υστέρησης, σε μια «ασύμμετρη απειλή» για την κοινωνική συνοχή.

Σε αυτό το πλαίσιο απαιτείται, περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο στη μεταπολιτευτική ιστορία της Ελλάδος, η ενεργοποίηση του κοινωνικού κράτους και η «επανεκκίνηση» μιας υπεύθυνης και αναπτυξιακής διαδικασίας κοινωνικής προστασίας. Η ενδυνάμωση της κοινωνικής αλληλεγγύης, με δεδομένη και τη στενότητα πόρων, προϋποθέτει ένα άλλο μείγμα πολιτικής προσανατολισμένο στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην αναδιανομή ευκαιριών και ενισχύσεων σε αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη.

Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η μετατροπή του επιδόματος ανεργίας σε επίδομα εργασίας μέσα από ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και τις δεξιότητές του, η κατάρτιση και η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης και εργασίας πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο μιας προσπάθειας, προκειμένου το κοινωνικό κράτος να καταστεί από «παθητικός διαχειριστής» χρονιζόντων προβλημάτων σε έναν δυναμικό αναπτυξιακό πυλώνα, σε εργασιακό μονοπάτι και οικονομικό σταθεροποιητή. Το κράτος πρόνοιας επιβάλλεται να δίνει μακροπρόθεσμες λύσεις και όχι το «χάπι της επόμενης μέρας ή του επόμενου μήνα». Άλλωστε δεν μπορεί να αγνοεί κανείς ότι οι χώρες της Ευρωζώνης που αυτή τη στιγμή εμφανίζουν σημαντικά δημοσιονομικά προβλήματα είναι αυτές με τις λιγότερες «κοινωνικές επενδύσεις».

Η δωρεάν παροχή ενός ισχυρού πλέγματος δημοσίων αγαθών (Παιδεία, Υγεία, Ασφάλιση, Περίθαλψη, Δομές συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής κ.α.) δύναται να δημιουργήσει έναν «κοινωνικό μισθό» ικανό να απορροφήσει σε ένα βαθμό τις εισοδηματικές απώλειες και να αναχαιτίσει τα φαινόμενα εξαθλίωσης που αντιμετωπίζουν σήμερα χιλιάδες συνάνθρωποί μας. Είναι αναγκαία συνθήκη για την επίτευξη μιας υγιούς και ανθρωποκεντρικής ανάπτυξης, που θα συνδυάζει με το βέλτιστο δυνατό τρόπο την κοινωνική ανταποδοτικότητα με την ανταγωνιστικότητα.

Αυτό το νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» πρέπει να «υπογραφεί» υπεύθυνα -χωρίς λαϊκισμούς και κραυγές του τύπου «λεφτά υπάρχουν» που τόσο πλήγωσαν τον τόπο- μεταξύ του κυριάρχου Ελληνικού λαού και της κυβέρνησης της Ν.Δ. που θα προκύψει από τις επικείμενες εκλογές.

 

 

Social Networks

Με ενδιαφέρει η γνώμη σας

Περιμένω τις απόψεις, προτάσεις, θέσεις σας σε θέματα που σας αφορούν. Είμαι στη διάθεσή σας να αναλάβω δράση για θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Υποβολή ερώτησης